సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం చరిత్ర
సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం సేకరణలు
ఈ కుటుంబం దక్కన్ చరిత్రలో అత్యంత ప్రసిద్ధ కుటుంబాలలో ఒకటి, వీరిలో ఐదుగురు పూర్వపు హైదరాబాద్-దక్కన్ నిజాం పాలనలో ప్రధానమంత్రులుగా పనిచేశారు. సాలార్ జంగ్ III గా ప్రసిద్ధి చెందిన నవాబ్ మీర్ యూసుఫ్ అలీ ఖాన్ను 1912లో నవాబ్ మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ నిజాం VII ప్రధానమంత్రిగా నియమించారు.
సాలార్ జంగ్ III నవంబర్ 1914లో దివాన్ లేదా ప్రధానమంత్రి పదవిని వదులుకుని, తన జీవితాన్ని కళ మరియు సాహిత్యం యొక్క సంపదను సుసంపన్నం చేయడానికి అంకితం చేశారు. కళ పట్ల ఆయనకున్న గాఢమైన ప్రేమ గురించిన వార్త నలుమూలలా వ్యాపించింది మరియు ఆయన పూర్వీకుల రాజభవనం, దివాన్ డియోడి, ప్రపంచ నలుమూలల నుండి వచ్చే సరుకుల అమ్మకందారులతో ఎల్లప్పుడూ కిక్కిరిసి ఉండేది. ఆయనకు విదేశాలలో ఏజెంట్లు కూడా ఉండేవారు, వారు ప్రసిద్ధ పురాతన వస్తువుల వ్యాపారుల నుండి కేటలాగ్లు మరియు జాబితాలను ఆయనకు పంపేవారు. ఆయన తన కొనుగోళ్లను కేవలం ఈ వనరులకే పరిమితం చేయలేదు, యూరప్ మరియు మధ్యప్రాచ్య దేశాలకు తన విదేశీ పర్యటనల సమయంలో వ్యక్తిగతంగా కూడా కొనుగోళ్లు చేసేవారు.
మ్యూజియం గురించి
పరిపాలన మరియు విధానాలు
భాగస్వామ్యం మరియు సహకారాలు
పబ్లిక్ సమాచారం
కెరీర్లు & అభిప్రాయం
వర్చువల్ పర్యటనలు
ఆయన పురాతన వస్తువులు, కళాఖండాలు మరియు అరుదైన తాళపత్ర గ్రంథాలను గొప్పగా సేకరించడమే కాకుండా, కవులు, రచయితలు మరియు కళాకారులను పోషించి, సాహిత్య, సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించారు. ఆయన తన సొంత కుటుంబ సభ్యులపై అనేక పుస్తకాలను ప్రచురించడానికి కారణమయ్యారు. ఆయన 1949 మార్చి 2న మరణించే వరకు, నలభై సంవత్సరాల పాటు ఇది కొనసాగింది. ఆ తర్వాత ఆ మొత్తం సేకరణకు వారసులు లేకుండా పోయింది. అంతకంటే మంచి ప్రతిపాదన మరొకటి ఉండదని భావించి, దివంగత నవాబు కుటుంబ సభ్యులే ఆ అద్భుతమైన సేకరణను దేశానికి బహుమతిగా ఇవ్వడానికి ఏకమయ్యారు.
దివంగత సాలార్ జంగ్ గారి నివాసమైన దీవాన్ డియోడిలో, ఈ సేకరణను ఒక మ్యూజియం రూపంలో 1951 డిసెంబర్ 16న ప్రారంభించారు. భారతదేశపు మొదటి ప్రధానమంత్రి పండిట్ జవహర్లాల్ నెహ్రూ దీనిని ప్రజల సందర్శనార్థం తెరిచారు. ఆ తర్వాత, కుటుంబ సభ్యుల అంగీకారంతో భారత ప్రభుత్వం ఒక రాజీ ఒప్పందం ద్వారా మ్యూజియంను అధికారికంగా స్వాధీనం చేసుకుంది మరియు ఈ మ్యూజియంను భారత ప్రభుత్వ శాస్త్రీయ పరిశోధన మరియు సాంస్కృతిక వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహించింది. చివరగా, 1961లో, ఒక “పార్లమెంట్ చట్టం” ద్వారా సాలార్ జంగ్ మ్యూజియంను దాని గ్రంథాలయంతో పాటు “జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంస్థ”గా ప్రకటించారు.
1968వ సంవత్సరంలో భారత రాష్ట్రపతి డాక్టర్ జాకిర్ హుస్సేన్ చేతుల మీదుగా ఈ మ్యూజియం ప్రస్తుత భవనంలోకి తరలించబడి ప్రారంభించబడింది. దీని పరిపాలనను ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్ ఛైర్మన్గా ఒక స్వయంప్రతిపత్తి గల బోర్డుకు బదిలీ చేశారు. రాష్ట్ర విభజన తర్వాత తెలంగాణ గవర్నర్ దీనికి ఛైర్మన్గా ఉన్నారు.
సాలార్ జంగ్ కుటుంబం యొక్క సంక్షిప్త చరిత్ర.
సాలార్ జంగ్ I.
సాలార్ జంగ్ II.
సాలార్ జంగ్ III.
నవాబ్ మీర్ తురాబ్ అలీ ఖాన్, సాలార్ జంగ్ I, 13 సంవత్సరాల వయస్సులో సాలార్ జంగ్ బహదూర్ బిరుదును పొందారు మరియు తరువాత 24 సంవత్సరాల వయస్సులో నిజాం IV, నవాబ్ మీర్ ఫర్ఖుందా అలీ ఖాన్ నాసిర్-ఉద్-దౌలా చేత ప్రధానమంత్రిగా నియమించబడ్డారు. ఆయన సంస్కరణలకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక చాకచక్యమైన పరిపాలకుడు మరియు కళాభిమాని.
ఆయన 1883వ సంవత్సరంలో మరణించారు. ఐరోపా రాజ కుటుంబాల పట్టాభిషేకాలు మరియు ప్రత్యేక కార్యక్రమాల కోసం తయారు చేసిన స్మారక చిహ్నాల నుండి సాలార్ జంగ్ I ప్రేరణ పొందారు. 1876లో ఇంగ్లాండ్ను సందర్శించినప్పుడు, ఆయన తన చిత్రపటాలు ఉన్న పింగాణీ వస్తువులను తయారు చేయమని ఆదేశించారు. ఆయన అనేక ఇతర అద్భుత కళాఖండాలతో పాటు “వీల్డ్ రెబెక్కా”ను కూడా భారతదేశానికి తీసుకువచ్చారని చెబుతారు. నేడు ఈ శిల్పం మ్యూజియం యొక్క అత్యంత విలువైన సంపదలలో ఒకటిగా ఉంది.
మీర్ యూసుఫ్ అలీ ఖాన్కు పది సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్నప్పుడు, నిజాం ఆయనకు “సాలార్ జంగ్” అనే కుటుంబ బిరుదును ప్రసాదించి, ఆయన ‘మన్సబ్’ మరియు ఇతర బిరుదులను పునరుద్ధరించారు. ఆయన పెంపకంలో ఎంతో శ్రద్ధ తీసుకున్నారు. నవాబ్ మీర్ యూసుఫ్ అలీ ఖాన్ అత్యంత ముఖ్యమైన ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకుని, క్రమంగా ఈ అసాధారణమైన సేకరణను ఒక కళా సంపదగా నిర్మించారు. 1480 చదరపు మైళ్ల భూభాగంలో విస్తరించి ఉన్న 450 గ్రామాల భారీ ఎస్టేట్ను వారసత్వంగా పొందినప్పుడు ఆయన అపారమైన సంపదకు వారసుడయ్యాడు. దాని వార్షిక ఆదాయం రూ. 23 లక్షలు, ఆ కాలంలో ఇది గణనీయమైన ఆదాయం. ఆయన భారతదేశం, యూరప్, మధ్యప్రాచ్యం మరియు సుదూర ప్రాచ్య దేశాల కళలపై అమితమైన ఆసక్తితో, తన సున్నితమైన అభిరుచికి ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక కళాభిమాని. చిన్నతనం నుండే ఆయన ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అరుదైన కళాఖండాలను సేకరించాలనే తన అభిరుచిని కనబరిచాడు.
మీర్ యూసుఫ్ అలీ ఖాన్కు పదేళ్ల వయసు ఉన్నప్పుడు, నిజాం ఆయనకు “సాలార్ జంగ్” అనే కుటుంబ బిరుదును ప్రసాదించి, ఆయన ‘మన్సబ్’ మరియు ఇతర బిరుదులను పునరుద్ధరించారు.
ఆయన పెంపకంలో ఎంతో శ్రద్ధ తీసుకున్నారు. నవాబ్ మీర్ యూసుఫ్ అలీ ఖాన్ అత్యంత ముఖ్యమైన ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకుని, క్రమంగా ఈ అసాధారణమైన సేకరణను ఒక కళా సంపదగా తీర్చిదిద్దారు. 1480 చదరపు మైళ్ల భూభాగంలో విస్తరించి ఉన్న 450 గ్రామాల భారీ ఎస్టేట్ను వారసత్వంగా పొందినప్పుడు ఆయన అపారమైన సంపదకు వారసుడయ్యాడు. దాని వార్షిక ఆదాయం రూ. 23 లక్షలు, ఆ కాలంలో ఇది గణనీయమైన ఆదాయం. ఆయన భారతదేశం, యూరప్, మధ్యప్రాచ్యం మరియు సుదూర ప్రాచ్య దేశాల కళలపై అమితమైన ఆసక్తి కలిగిన, తన సున్నితమైన అభిరుచికి ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక కళాభిమాని. చిన్నతనం నుండే ఆయన ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అరుదైన కళాఖండాలను సేకరించాలనే తన అభిరుచిని కనబరిచాడు.
సాలార్ జంగ్ III.
సాలార్ జంగ్ III, ఐరోపా రాజ కుటుంబాల సంప్రదాయాలను అనుసరిస్తూ, బంగారు ఫలకాలతో కూడిన కత్తులు, చెంచాలు, పింగాణీ పాత్రలను ప్రత్యేకంగా రూపొందించడానికి ఐరోపాలోని ప్రసిద్ధ తయారీ సంస్థలను నియమించారు. ఈనాడు మ్యూజియంలో ఉన్న అనేక గృహోపకరణ వస్తువులు దీనికి సాక్ష్యంగా నిలుస్తున్నాయి. ఏడవ నిజాం అయిన నవాబ్ మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్, 1912లో మీర్ యూసుఫ్ అలీ ఖాన్, సాలార్ జంగ్ IIIను తన ప్రధానమంత్రిగా నియమించారు. ఆరోగ్య కారణాల వల్ల, సాలార్ జంగ్ III 1914 నవంబర్లో ప్రధానమంత్రి పదవిని వదులుకున్నారు. ఆ తర్వాత, ఆయన తన కళా సేకరణను సుసంపన్నం చేయడానికి తన సమయాన్ని కేటాయించారు.